ทุกวันนี้นักเรียน นักศึกษาส่วนมากต่างก็อยากเรียนภาษาอังกฤษให้เก่งๆ ให้ดีๆ ถ้าเราอยากสมหวังในเรื่องนี้ เราจะต้องมีปัจจัยที่ทำให้ประสบความสำเร็จ 4 ปัจจัย คือ
- ตนเองต้องขยันในการเรียนภาษาอังกฤษ
- มีโรงเรียนที่ดีๆ ให้เราได้ศึกษา
- มีอาจารย์ที่เก่งๆ มาสอนเรา
- มีหนังสือที่ดีๆ ให้เราได้ใช้อ่าน ซึ่งเป็นปัจจัยที่สำคัญที่สุด
และหนังสือที่สำคัญที่สุดสำหรับนักเรียนที่เรียนภาษาต่างประเทศคือ พจนานุกรม แต่พจนานุกรมภาษาอังกฤษที่วางขายอยู่ในร้านหนังสือมีหลายสิบฉบับ หากไม่มีผู้แนะนำก็เป็นเรื่องยากที่นักเรียนจะสามารถเลือกซื้อฉบับที่มีประโยชน์ และเหมาะสมกับตนเองได้อย่างถูกต้อง
พจนานุกรมจัดเป็นสินค้าที่ซื้อยากที่สุดอย่างหนึ่ง เพราะผู้ซื้อมักไม่มีความรู้มากพอที่จะตัดสินว่าเล่มใดดีหรือไม่ดี จากประสบการณ์ในการศึกษาภาษาอังกฤษที่ต่อเนื่องยาวนานถึง 60 ปี ผมขอเสนอคำแนะนำในการเลือกซื้อพจนานุกรม ภาษาอังกฤษที่ควรมีไว้ใช้สำหรับนักเรียน นักศึกษาที่ต้องการเก่งภาษาอังกฤษ โดยแยกตามชนิดของพจนานุกรมดังต่อไปนี้ (คำว่า “พจนานุกรม” ในบทความต่อไปนี้จะแทนด้วยคำว่า “ดิกฯ” เพื่อความสั้นและกระชับ)
1. พจนานุกรมอังกฤษ-ไทย
พจนานุกรมอังกฤษ-ไทย เป็นดิกฯ ที่จำเป็นสำหรับนักเรียนไทยที่เรียนภาษาอังกฤษ แต่ดิกฯ แบบนี้ที่ดีๆ มีน้อย เพราะผู้แต่งบางคนใช้เวลาในการค้นคว้าไม่พอ เล่มที่ดีเล่มหนึ่งเป็นของ สอ เสถบุตร ฉบับปรับปรุงใหม่ในปี พ.ศ. 2548 ถ้าเป็นนักเรียน นักศึกษาโดยทั่วไปเลือกซื้อเล่มขนาดกลาง (Desk Edition) ก็พอ
ข้อดีของดิกฯ อังกฤษ-ไทยคือ เราสามารถจำคำแปลหรือความหมายของคำศัพท์ได้แม่นยำกว่า เพราะภาษาที่แปลเป็นภาษาของเราเอง แต่ถ้าต้องการเรียนรู้คำศัพท์อย่างลึกซึ้งและทราบความหมายของคำศัพท์ได้อย่างชัดเจนให้ใช้ดิกฯ อังกฤษ-อังกฤษ
2. พจนานุกรมไทย-อังกฤษ
พจนานุกรมไทย-อังกฤษ เป็นดิกฯ ที่จำเป็นสำหรับนักเรียนไทยที่อยากหัดเขียนภาษาอังกฤษหรือแปลไทยเป็นอังกฤษ ฉบับของ สอ เสถบุตรก็ดีเหมือนกัน ส่วนดิกฯ ฉบับอื่นๆ พบคำแปลที่ผิดมากบ้าง น้อยบ้าง
สำหรับพจนานุกรมไทย-อังกฤษ ฉบับ New Age ที่ผมเรียบเรียง (พ.ศ. 2549) ยึดคำศัพท์ในพจนานุกรมไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 (พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2546) เป็นหลัก เนื้อหาใหม่ มีคำศัพท์ ลูกคำ และวลีที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน รวมกันถึง 53,400 คำ ซึ่งนับว่าเป็นดิกฯ ที่มีคำศัพท์มากที่สุด การเรียงลำดับคำค้นหาได้ง่าย คำแปลถูกต้อง ครอบคลุมและชัดเจน มีระบบการออกเสียงตามอักษรโรมันที่คิดค้นขึ้นมาใหม่เพื่อช่วยในการออกเสียงให้ถูกต้องแม่นยำ เป็นประโยชน์สำหรับคนต่างชาติ หรือแม้แต่คนไทยเองที่พบคำอ่านยากก็จะได้รับประโยชน์จากระบบใหม่นี้เช่นกัน
นอกจากนี้ ดิกฯ ฉบับ New Age ยังมี
• สำนวน สุภาษิต คำพังเพย
• ภาคผนวกที่รวบรวมอักษรย่อ ชื่อกระทรวง ทบวง กรม
• ลำดับราชวงศ์
• ความสัมพันธ์ทางเครือญาติ และมาตราชั่ง ตวง วัด ซึ่งเป็นประโยชน์ต่องานแปล
3. พจนานุกรมอังกฤษ-อังกฤษ
ผมอยากแนะนำให้นักศึกษาไทยใช้ดิกฯ อังกฤษ-อังกฤษยิ่งเร็วยิ่งดี เพราะอธิบายคำศัพท์ได้แม่นยำกว่าดิกฯ อังกฤษ-ไทย และช่วยสอนการเขียนภาษาอังกฤษได้ด้วย
ดิกฯ ชนิดนี้แบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ
สำหรับคนต่างประเทศใช้โดยเฉพาะ จะเน้นการใช้ภาษามากกว่าและใช้คำอธิบายที่เข้าใจง่ายกว่า ฉบับที่มีคนใช้มากที่สุดและดีที่สุดคือ Oxford Advanced Learner’s Dictionary นอกจากนี้ยังมีฉบับ Cobuild, Longman, Cambridge ก็มีข้อดีกันคนละอย่าง
สำหรับเจ้าของภาษาใช้เอง ฉบับที่ดีๆ ได้แก่
• Concise Oxford Dictionary
• Oxford English Reference Dictionary
• Webster's New Collegiate Dictionary
• Webster's New World Dictionary
• Collegiate Edition Encarta World English Dictionary
• The American Heritage Dictionary
4. พจนานุกรมแบบกลุ่มคำ (Collocation)
พจนานุกรมแบบกลุ่มคำ (Collocation) เป็นดิกฯ ชนิดใหม่ที่รวบรวมตัวอย่างคำภาษาอังกฤษที่ปกติใช้รวมกันเป็นกลุ่มคำเสมอ เพื่อช่วยให้นักเรียนสามารถเลือกคำในการเขียนได้ถูกต้องตามมาตรฐานของเจ้าของภาษา ดิกฯ แบบนี้นักเรียนไทยส่วนใหญ่ยังไม่รู้จักและยังใช้ไม่เป็น แต่ผมขอแนะนำว่าดิกฯ ชนิดนี้ มีประโยชน์ต่อนักเรียนในการแต่งประโยค ปัจจุบันมีวางขายที่ร้านหนังสือทั่วไปเพียงสองฉบับคือ
- Oxford Collocations Dictionary, 2002 มีข้อมูลส่วนใหญ่เป็นคำๆ ข้อมูลที่เป็นประโยคหรือวลีมีเป็นส่วนน้อย ใช้ยาก
- English By Example: A Dictionary of English Collocations with Thai Translations ฉบับตั้งโต๊ะ และฉบับใหญ่ เป็นดิกฯ ที่ประกอบด้วยตัวอย่างประโยคกับวลีและมีคำแปลเป็นภาษาไทย สะดวกแก่การใช้ โดยผู้ใช้สามารถหยิบสำนวน วลี หรือตัวอย่างประโยคที่ดิกฯ เล่มนี้รวบรวมไว้ให้มาใช้ในการแต่งประโยคของตนเองได้ง่ายขึ้น เหมาะสำหรับคนไทย
5. พจนานุกรมแบบอรรถาภิธาน (Thesaurus)
พจนานุกรมแบบอรรถาภิธาน (Thesaurus) เป็นดิกฯ ที่รวบรวมคำศัพท์ที่มีความหมายเหมือนกัน ใกล้เคียงกัน หรือมีความหมายเกี่ยวข้องกันไว้เป็นกลุ่มเดียวกัน เพื่อให้ค้นหาศัพท์ที่ต้องการ ดิกฯ แบบนี้ที่มีชื่อเสียงที่สุดได้แก่
- Roger’s Thesaurus 150th Anniversary Edition, 2002
- The New Collins Thesaurus, 1984
- New Oxford Thesaurus of English, 2000
- Oxford Compact Thesaurus, 2001
6. พจนานุกรมที่เกี่ยวกับ Idioms
ถึงแม้ว่า Idioms ที่สำคัญและใช้บ่อยส่วนใหญ่จะหาได้ในดิกฯ ภาษาอังกฤษทั่วไป แต่สำหรับนักศึกษาที่ประสงค์จะค้นคว้าอย่างลึกซึ้งก็ควรมีไว้ใช้ผมขอแนะนำ
- Word Wise: A Dictionary of English Idioms (Harrap)
- Oxford Dictionary of Current Idiomatic English
- The Penguin Dictionary of English Idioms
- Longman Dictionary of English Idioms
- A Dictionary of Everyday Idioms (Macmillan)
จะเห็นว่าอยากเก่งอังกฤษต้องมีดิกฯ หลายเล่ม แต่ถ้ามีดิกฯ หลายเล่มแล้วก็ยังแต่งประโยคภาษาอังกฤษไม่ได้หรือแต่งได้ไม่ดีเหมือนเจ้าของภาษา ทั้งๆ ที่รู้ทั้งคำศัพท์และไวยากรณ์ ผมขอแนะนำให้คลิกดูที่ ปัญหาการใช้ภาษาอังกฤษ ซึ่งจะอธิบายให้ทราบถึงสาเหตุของปัญหาเหล่านี้ได้อย่างชัดเจน
